Dzień 1 - 23 listopada 2009
Panorama Społeczna po raz pierwszy została użyta jako określenie w 1993 roku, chociaż znacznie wcześniej jej twórca Dr Lucas Derks przygotowywał całą koncepcję i prowadził badania na temat działania Panoramy.
„Panorama Społeczna (ang. Social Panorama) to narzędzie badania i wpływania na wzorce relacji w nieświadomym myśleniu społecznym. Można ją stosować, aby ulepszyć każdy rodzaj relacji międzyludzkich, także relacje pomiędzy grupą a jednostką.”
Tyle definicja przedstawiona przez samego Lucasa Derksa, który od 23 do 28 listopada włącznie prowadzi pierwszy w Polsce warsztat dla konsultantów Panoramy Społecznej. Lucas Derks w tym roku już po raz drugi przedstawia cały model i koncepcję tego niezwykłego narzędzia, jakim jest Panorama Społeczna.
Jak możesz zacząć zauważać Panorama Społeczna towarzyszy Ci od zawsze. Kiedy byłeś jeszcze w brzuchu matki tworzyłeś swoją Panoramę. Potem poznawałeś różne układy, relacje i oddziaływania otaczającego Cię świata i miałeś znajomą osobę - mamę. Potem pojawili się inni, tata, dziadkowie, rodzeństwo, znajomi, bliscy, ukochani. Ich rola może być stała lub stale się zmieniać.
Stała rola to przypisanie na stałe, do końca życia jednego znaczenia dla danej personifikacji i nie zmienianie jej. Jest to bardzo trudne, ponieważ taka personifikacja dąży do zmian lokacji i może dochodzić do konfliktów. To drugie, zmieniające się lokacje są równie naturalne, co otaczający świat i znacznie łatwiejsze.
Właśnie Personifikacja, czyli wyobrażenie danej osoby, grupy, a nawet rzeczy pozwala na pracę w Panoramie Społecznej. Jeżeli wyobrazisz sobie dowolną osobę i grupę to masz gdzieś w umyśle zakodowane jej znaczenie dla Ciebie i relację pomiędzy wami. Jednak takie znaczenie i relacja niczym się nie różni jeżeli masz przed sobą człowieka z krwi i kości lub grupę żywych ludzi ewentualnie przedmiot. (Tak, przedmiot też, przecież tak często potrafisz powiedzieć do przedmiotu jak do człowieka np., „bo jak nie zadziałasz to cię skrzywdzę”, a przecież to przedmiot.)
Właśnie takie wyobrażenie nazywamy Personifikacją i odpowiednio modelując je możesz osiągać niezwykle interesujące wyniki. Łatwo możesz zauważyć, że przesunięcie takiej personifikacji spowoduje zmianę Twojej relacji do niej. Bo właśnie to, że relacja jest tożsama z lokacją Personifikacji jest jednym z podstawowych założeń Panoramy.
Zatem zmień lokację Personifikacji, aby niechęć do jakiejś osoby zmienić na przykład w stan przyjaźni. A jak tego dokonać? W wielkim skrócie znajdź personifikację innej osoby, z którą się przyjaźnisz. Ona też ma swoją lokację. Teraz przesunięcie osoby, do której masz niechętny stosunek, w nową lokację osoby, z którą się przyjaźnisz zmieni Twoje nastawienie do osoby, do której byłeś niechętny. Ciekawe, jaką zmianę zauważasz po takiej operacji.
Nie tylko sama lokacja jest ważna. Również czy Personifikacja patrzy na Ciebie lub może w zupełnie inną stronę? Zauważ też, jak Personifikacja jest ulokowana względem linii Twoich oczu. Jeżeli jej linia oczu jest powyżej jak to odczuwasz jak zmieni się Twoje odczucie, kiedy opuścisz Personifikację tak, że jej linia oczu będzie poniżej Twojej.
Te proste działania pozwalają na łatwą i szybką zmianę relacji wobec dowolnej osoby, która ma Personifikację u Ciebie. A każda osoba ma taką Personifikację, którą Ty tworzysz na bazie różnych czynników: własnych doświadczeń, uzależnień społecznych, kulturowych, narodowych, organizacyjnych i wielu innych.
Czasem może się okazać, że z daną Personifikacją masz tak negatywną relację, że sama zmiana lokacji nie wystarczy, aby utrzymać Personifikację w nowej lokacji. Wtedy przydatna jest metoda neutralizacji nienawiści. Najogólniej wykorzystuję metodę zmiany relacji jednakże bardzo wzbogaconą o przekazywanie właściwych zasobów dla danej Personifikacji.
Są osoby czy całe grupy, wobec których Twój poziom agresji i niechęć jest tak wielka, że zamienia się w nienawiść. Na przykład, kiedy taka osoba lub grupa robi coś, czego Ty nie zrobisz, mimo że możesz. Jednak tego nie zrobisz, bo na przykład nie wypada lub jest to poza mapą Twoich wartości lub z dowolnego innego powodu.
Oczywiście powodów nienawiści i agresji jest całe mnóstwo i warto wiedzieć jak z nimi pracować, aby osiągnąć znaczące zmiany w relacji. Możesz się zastanowić czy zmiana relacji jednostronnych wystarczy. Tego nie wiadomo, jednakże zmiana Twojego odczuwania wpływa na Twoje zachowanie wobec tej znienawidzonej osoby.
I wtedy będziesz zachowywał się otwarcie, przyjaźnie lub neutralnie wobec takiej osoby. Może będziesz znacznie bardziej pewny siebie lub jeszcze inaczej pozytywnie będziesz reagował na taką osobę. W ten sposób wyślesz sygnał pozytywnej zmiany relacji i taka osoba wobec Ciebie też zmieni nastawienie.
Oczywiście stan znienawidzenia skądś się wziął i ma pozytywną intencję, która jest ważna dla Ciebie. Powinieneś odkryć taką pozytywną intencję, ponieważ taka agresja czy nienawiść jest Twoim zabezpieczeniem przed byciem ofiarą. W takiej sytuacji Twoim zadaniem jest znalezienie innego zachowania, które pozwoli Ci się zabezpieczyć przed byciem ofiarą.
Kolejną rzeczą, która poddaje się działaniom narzędzi Panoramy jest zmiana ograniczających przekonań. Jest to bardzo prosty proces prowadzący szybko do założonego celu. Tym razem Personifikujesz siebie w postaci przed embrionalnej. To znaczy przekazujesz niezbędne zasoby, dzięki którym Twoje ograniczające przekonanie przestaje istnieć, Twoim Personifikacją plemnika i jajeczka, z którego zostałeś poczęty. Może jest to trochę zaskakujące, jednak znacznie łatwiej przekazać niezbędne zasoby Personifikacji, której nie znasz z doświadczenia a jedynie potrafisz sobie ją wyobrazić.
Taka Personifikacja napełniona do końca i w pełni potrzebnymi zasobami powinna wzrastać aż do momentu, w którym się właśnie znajdujesz i zmieniłeś przekonanie ograniczające. Ciekawe jak bardzo te niezbędne zasoby wzbogacają Ciebie i jaką zmianę zauważasz. Oczywiście, moment, w którym powstaje przekonanie ograniczające jest ulokowany w jakimś kontekście i zapewne była pozytywna intencja, która spowodowała, że w dalszym życiu zabrakło Ci odpowiedniego zasobu. I właśnie teraz możesz wzbogacić siebie o ten brakujący zasób. Ważne aby zachować pozytywną intencję, która stała za tym przekonaniem ograniczającym.
Zdarza się, że w trakcie odkrywania Personifikacji lub zmianie ich lokacji powstają Personifikacje wielolokacyjne, na przykład bilokacyjne, trzylokacyjne lub nawet multilokacyjne. Takie wielolokacje mogą się brać z różnych kontekstów personifikowanych osób lub grup, szczególnie jak pracujemy z Personifikacjami bliskich nam osób czy grup (na przykład rodziny) lub, gdy Personifikacja jest w konflikcie.
Jednym ze sposobów pozbycia się wielolokacji jest wzbogacenie personifikacji o brakujące zasoby przy zachowaniu pozytywnych intencji, które występują przy każdym działaniu i zdarzeniu. Można oczywiście też przeprowadzić proces negocjacji części, bo dla danej Personifikacji jej części mogą być w konflikcie i są też Personifikowane. W ten sposób Personifikacja osiąga jedną lokację.
Ciekawym doświadczeniem jest narysowanie sobie swojej Panoramy, z Tobą w środku. W takiej Panoramie umieść Twoją ukochaną osobę oraz Ex-Ukochaną osobę. Dla każdej Personifikacji zaznacz przód (np. przez narysowanie nosa) oraz położenie jej linii oczu względem Twojej linii oczu. Oczywiście możesz narysować więcej Personifikacji i sam zdecyduj, które to będą. Zaobserwuj ich położenie i Ciekawe jak zmienią się Twoje relacje jak zmienisz lokacje tych Personifikacji. Jakie zmiany wtedy zauważasz.
Dzień 2 - 24 listopada 2009
Panorama Społeczna jest sposobem dotknięcia nieświadomego świata, który tworzysz. Świat ten stale tworzą ludzie i Panorama pozwala na jego eksplorowanie. Panoram składa się z Personifikacji i występowanie tylko obrazu lub tylko kinestetycznego centrum dla danego obrazu jest nieużyteczne dla potrzeb Panoramy.
Jednoczesne wystąpienie kinestetycznego centrum i obrazu dają pełną Personifikację, którą można eksplorować. Oprócz Panoramy Społecznej gdzie umieszczasz Personifikację swojego Ja oraz Personifikację innych osób jest jeszcze Panorama Duchowa, w której rozmieszczasz Personifikację, duchów, osób zmarłych, bóstw, Boga. W ten sposób powstaje pełna Panorama, którą tworzysz nieświadomie i możesz mieć do niej dostęp na poziomie świadomym.
Praca coacha jest tak dobra jak one wierzy w jej skuteczność. Jakiekolwiek ograniczenia i brak wiary jest przekazywany klientowi i dokonanie zmian w takiej sytuacji jest trudne. Oczywiście coach wierzy z łatwość zmian, ponieważ każdy klient wiek, kim jest na poziomie tożsamości. Najczęściej jednak, który przychodzi do coacha na pytanie „Kim jesteś” szuka bardzo długo odpowiedzi, której nie potrafi łatwo znaleźć.
Panorama umożliwia odnalezienie swojego Ja, pełnej Personifikacji Ja. Wpierw przypomnij sobie siebie, jaki jesteś, jak słyszysz, jak widzisz, jak czujesz. Przypomnij sobie, kim jesteś, przypomnij sobie tożsamość. Wskaż miejsce gdzie odczuwasz swoją tożsamość, wskaż swoje centrum kinestetyczne. Teraz odszukaj swoją personifikację, swój obraz. Wskaż jego miejsce, odległość, kierunek patrzenia. Określ, jakich wymiarów jest ten obraz, na jakim poziomie ma linię oczu względem Twojej linii oczu.
W ten sposób tworzysz swoją wzorcową Personifikację Ja, swój wzorzec. Często Twoje kinestetyczne Ja i Twoja Personifikacja są połączone liną, promieniem, rurą, czymś. Teraz sprawdź, jaką zmianę zauważasz, kiedy przesuniesz Personifikację Ja od miejsca położenia od siebie na odległość ok. 30 metrów i jej wielkość będzie 10 razy mniejsza niż naturalna.
Następnie przysuń Personifikację Ja blisko siebie na odległość pół metra i niech będzie ona większa niż Twój naturalny wymiar tak o 10%. Kiedy odsuniesz Personifikację Ja na ok. 5 metrów od siebie i zrobisz ją 2,5 raza większą niż Twój fizyczny wymiar osiągniesz pozycję Suwerennego Ja. Następnie przysuń Personifikację Ja do siebie tak, aby w nią wejść i aby miała Twój naturalny rozmiar.
Możesz jeszcze dodać kilka Personifikacji przyjaciół, bliskich, Twojego wsparcia. W każdej lokacji obserwuj, co odczuwasz, jakie zmiany zauważasz. Możesz jeszcze pozmieniać wysokość Personifikacji Ja, położenie w poziomie jak również kierunek spojrzenia. Jak zmieni się Twoje postrzeganie, kiedy nadasz Personifikacji Ja jakiś specyficzny kolor, a jak zmieni się, kiedy będzie ona w blasku słońca?
Teraz odpowiadając na pytanie „Kim Jesteś?” weź pod uwagę Twój asocjowany kontekst, czyli swoją fizyczną reprezentację, poczucie siebie, kinestetyczne centrum, uwzględnij połączenie pomiędzy centrum i Personifikacją. W ten sposób otrzymasz kompletną odpowiedź.
Różne osoby mają problem ze swoją reprezentacją, posiadają też niskie poczucie wartości przekładające się na brak pewności siebie. Aby zmienić właśnie takie przekonanie konieczna jest diagnoza przypadku. Możesz sam przeprowadzić taką diagnozę tworząc Personifikację Ja.
Kiedy już masz Personifikację Ja zanalizuj następujące elementy aby określić zestaw narzędzi jakimi możesz efektywnie pracować nad zmianą swojego przekonania. Są to następujące elementy podzielone na trzy grupy.
Pierwsza grupa to zestaw elementów dotyczący poczucia siebie. Mogą występować najczęściej następujące odchylenia od wzorca:
- brak poczucia Kinestetycznego Centrum Ja
- podwójna i potrójna lokacja poczucia siebie, czasem nawet wielokrotna
- poczucie kinestetyczne ulokowane jest na zewnątrz Twojego fizycznego ciała
- występuje silna identyfikacja poczucia z emocją
- przyjmują obraz Personifikacji do środka swoje fizycznego ciała
Następna grupa to w zasadzie jeden element, czyli jest to brak połączenia pomiędzy Kinestetycznym Centrum a Personifikacją.
I trzecia grupa związana jest z obrazem czyli Personifikacją. Tu najczęściej występują:
-
brak obrazu
-
obraz jest większy od naturalnego
-
obrazy wielokrotne - najczęściej bilokacje i trilokacje
-
obraz ulokowany w fizycznym ciele
-
obraz mały
-
obraz daleki (czyli praktycznie każdy obraz oddalony o ponad trzy metry od Ciebie)
-
obraz nie patrzy na Ciebie
-
obraz ulokowany z boku (wzorcowo lokacja obrazu jest na godzinie 12-ej)
Jest jeszcze jeden element, który pokrywa się z powyższymi jednak na jego ważność jest wyróżniony. To zawartość obrazu.
Jeżeli już dokonałeś samodiagnozy możesz przystąpić do zmian prowadzących do usunięcia przekonania braku pewności siebie. Możesz użyć już techniki poznane pierwszego dnia, lub też do zmiany zawartości technikę Budowania Obrazu Podziwu Dla Siebie. Technika jest bardzo prosta i polega na wykorzystaniu obrazu osoby podziwianej do zbudowania struktury dla obrazu siebie. W ten sposób obraz Ciebie zaczynasz podziwiać.
W praktyce można dodatkowo wzmacniać stany towarzyszące podziwianiu obrazu wzorcowego przez kotwiczenie. Ważna jest też ekologia i tak jak przy poprzednich technikach należy ją sprawdzić i jeżeli jest to konieczne wydobyć odpowiednie stany i zasoby, które umocują obraz podziwu dla siebie. Najlepiej te zasoby przekazać swojemu obrazu siebie jako dziecko lub nawet plemnik i jajeczko i pozwolić mu dorosnąć do tu i teraz. I te techniki były już ćwiczone pierwszego dnia.
Ciekawe wyzwanie jest w przypadku stwierdzenia wielolokacji. Najczęściej taka wielolokacja pojawiła się w którymś momencie życia i była spowodowana niedostępem do odpowiednich zasobów. Stosując technikę wydobywania zasobów i przekazywania jej sobie jako dziecku lub plemnikowi i jajeczku na linii czasu odpowiednio wzbogacasz swoje zasoby, aby wielolokacja zanikła i Personifikacja Ja przyjęła już tylko jedną lokację.
Popołudniową sesję zakończyła kontynuacja rozpoczętej pierwszego dnia symulacji biznesowej. Zostaliśmy podzieleni na dwa zespoły, dwie firmy. Każda osoba dostała losowo przydzieloną rolę, którą ma odgrywać. W ten sposób poznajemy i ćwiczymy Panoramę biznesową, Panoramę negocjatora i Panoramę zespołu. Kiedy symulacja zostanie zakończona będziesz mógł przeczytać więcej na ten temat.
Dzień 3 - 25 listopada 2009
Dzień zaczynamy od dalszego ciągu gry symulacji biznesowej. Ten etap przynosi wynik negocjacji i pierwsza niespodzianka. Grupy postanowiły się połączyć. Trochę przedwcześnie i teraz trzeba sztucznie rozdzielić je, aby przeprowadzić ustawienie konstelacji każdej z grup.
W rzeczywistości ustawianie konstelacji jest obciążone dużym ryzykiem, ponieważ w funkcjonujących, rzeczywistych organizacja może prowadzić do dużych napięć wewnątrz grupy lub też jej zniszczenia. Dlatego najczęściej ustawienie konstelacji można wykonać w nowo utworzonej grupie lub po dużych zmianach.
W największym skrócie ustawienie konstelacji to nic innego jak ufizycznienie Panoramy grupy wraz z jej personifikacjami, na które wpływają wszyscy członkowie grupy. Ponieważ gra trwa dalej stąd szczegóły pojawią się później.
Kilka ważnych spraw o hierarchii w grupie i jej znaczeniu. Są grupy, do których składasz aplikację i na podstawie kryterium najlepszego jesteś przyjęty. Jednak są też organizacje, które w ogóle nie przyjmują aplikacji a same wybierają członka grupy, którego chcą pozyskać. Tak pozyskany członek grupy zachowuje znacznie większą lojalność wobec grupy i jej członków.
Jak już wiesz Panorama związana jest z Personifikacjami i wielkość fizyczna osób nie ma znaczenia dla ich Personifikacji. Często jest tak, że osoba fizycznie mniejsza ma znacznie większą Personifikację Ja niż osoba fizycznie większa. Efektem tego to właśnie ta osoba fizycznie mniejsza przeważa, co można zaobserwować w życiu codziennym.
W Panoramie występuje również tak zwane wsparcie. Kiedy budujesz swoją Panoramę są pewne osoby lub grupy, które stoją tuż za Tobą. Najczęściej patrzą się tam gdzie Ty, lub na Ciebie. To Twoje wsparcie. W ten sposób masz dostępne osoby, które mogą udzielać Ci wsparcia w różnych sytuacjach.
Panorama może zawierać również przodków, nieżyjące różne osoby oraz Siły Wyższe, duchy itp. Jeżeli w Panoramie pojawia się postać władcy (Król lub Królowa) to zwykle ma ona Personifikację powiązaną z Bożą Siłą, z której namaszczenia została władcą. Również przywódcy duchowi mają takie powiązanie.
Na przykład Papież w Panoramie ma najczęściej powiązanie z Bogiem. Jeżeli jest to przywódca duchowy jakiejś religii wschodu, która akceptuje reinkarnację, to o ile wierzysz, że jest to możliwe, to taki przywódca może mieć połączenie z jakimś swoim poprzednim wcieleniem warunkującym jego obecny stan uduchowienia.
W ten sposób władcy, Papież, przywódcy duchowi umiejscawiani są w Panoramie Duchowej. Inny rodzajem Panoramy jest Panorama Medialna. Znajdują się tam osoby, które pojawiają się w mediach, najczęściej w telewizji. Im częściej taka osoba pojawia się w mediach tym większe jest jej powiązanie z władzą, niezależnie czy jest przestępcą, politykiem, gwiazdą czy kimkolwiek innym.
Osoby posiadające zasobne majątki, na przykład Bill Gates w Panoramie też kojarzone są z władzą. Stąd również pojawiają się w Panoramie Duchowej jak i osoby z Panoramy Medialnej. Stąd często w Panoramie Duchowej pojawiają się osoby nie tylko zmarłe, bóstwa, Bóg, duchy i anioły, ale również osoby wiązane z władzą, mediami czy bogactwem.
Panoram w grupie jest pewną formą mapy. Kiedy zatem wchodzisz do grupy warto zrobić sobie Panoramę grupy. Również, jeżeli pracujesz z grupą jako konsultant, coach, trener czy nawet jej szef, warto zrobić z każdym członkiem grupy Panoramę. Jest wstępne narzędzie diagnostyczne pozwalające łatwiej znaleźć odpowiednie narzędzia do pracy z daną grupą. Również w kontekście Team Buildingu.
Panorama rodzinna.
W naszym kontekście tożsamość jest przekonaniem, ponieważ jesteś tym, w co wierzysz. Przynależysz do rodziny, plemienia, narodu, populacji, itp. Masz gdzieś swoje korzenie. Żyjesz w określonej społeczności, która jest dla Ciebie kontekstem. Rodzisz się i rośniesz w rodzinie. Oddziaływanie rodziców, dziadków, rodzeństwa oraz innych osób należących do rodziny warunkuje Twoją tożsamość.
Jeżeli teraz rodzina przeniesie się do innego miasta okaże się, że zmieni się kontekst, który może wpłynąć na Twoją tożsamość. Innym przykładem jest Lucas Derks. W trakcie warsztatów jest trenerem i wszystko, co robi potwierdza jego tożsamość trenera. Jednym z zamiłowań Lucas jest wspinaczka skałkowa. I kiedy wspina się, nie jest już trenerem tylko skałkowcem. Wtedy jego tożsamość trenera zostaje wyłączona i włącza się tożsamość wspinacza skałkowego.
W przypadku kiedy znajdujesz się w zupełnie nowej sytuacji, kontekst jest nieznany tożsamość staje się bardziej świadoma. Dla potrzeb Panoramy Rodzinnej skupimy się na znanym kontekście i jego eksploracji. Dla pełnego obrazu Panoramy Rodzinnej warto pamiętać, że pojawiają się w niej również Personifikacje różnych przedmiotów i zupełnie obcych osób nienależących do rodziny.
Czasem są to takie przedmioty jak wymarzony i oczekiwany długo samochód, czasem telewizor, może się znaleźć również bujany fotel dziadka, zabawki, małe zwierzątka. Jeżeli któraś z osób w rodzinie ma swojego idola, jego Personifikacja też może się pojawić. Stąd Panoramy Rodzinne często wychodzą poza fizycznie istniejącą rodzinę i zawierają różne, inne dodatki.
Panorama Rodzinna kształtowana jest od wielu pokoleń, często jeszcze przed naszym poczęciem. Wtedy kształtują się fundamenty naszej tożsamości. Ta tożsamość w różnych kontekstach jak już wspomniałem jest inna i mogą występować wzorce, które są dla nas uciążliwe, niewygodne lub należy je po prostu zmienić.
Ponieważ fundamenty tożsamości kształtowane są od pokoleń i najczęściej jeszcze przed naszym poczęciem, dlatego dla dokonania zmian wspomnianych wzorców zachowań społecznych w kontekście Panoramy Rodzinnej będziemy poruszać się do czasów naszych dziadków i pradziadków a w niektórych przypadkach znacznie głębiej, bo i kilka tysięcy lat wstecz, na przykład do czasów faraonów w Egipcie.
Pierwszym krokiem do dokonania zmian jest wydobycie Panoramy Rodzinnej powiązanej ze wzorcem, który będziemy chcieli zmienić. Dobrym sposobem na to jest eksploracja Panoramy z okresu dzieciństwa, ponieważ właśnie wtedy fundamenty życia społecznego były najmocniej kształtowane i najczęściej w okresie dzieciństwa zabrakło jakichś zasobów lub innych elementów, które spowodowały wykształcenie takich właśnie niewygodnych wzorców.
Dlatego chcąc wydobyć Twoją Panoramę Rodzinną jako dziecka cofnij się do okresu dzieciństwa, gdzie spodziewasz się, że tam zabrakło już pewnych elementów i zasobów, które mają wpływ na Twoje wzorce zachowań. Najlepiej niech to będzie moment trochę przed tym punktem w czasie. Uważaj, bo bardzo często przywoływane są wspomnienia traumatyczne, więc wtedy poszukaj wspomnienia neutralnego lub pozytywnego.
W takim fizycznym wspomnieniu pojawiają się różne osoby z rodziny, dlatego wydobycie Panoramy jest trudne. Jednak, jeżeli teraz takie realistyczne wspomnienie przekształcisz we wspomnienie siebie, kiedy jesteś sam w podobny kontekście wydobycie Panoramy jest znacznie łatwiejsze.
Kiedy będziesz już sam we wspomnieniu przywołuj po kolei członków swojej rodziny, wołając ich po imieniu i prosząc aby się ujawnili. Określ ich Personifikację (położenie czyli lokację, kierunek patrzenia, wysokość linii oczu względem Twojej) oraz narysuj to sobie, umieszczając swoją Personifikację pośrodku.
W takiej Panoramie będziesz miał mamę, tatę, rodzeństwo, dziadków, może wujostwo, kuzynów. Mogą wystąpić również zmarłe osoby. Pojawiają się również Personifikacje przedmiotów, zwierzątek i osób zupełnie obcych dla rodziny, np. idoli, przywódców politycznych itp.
Następnym krokiem zmiany jest wędrówka w czasie oraz uczenie osób w przeszłości odpowiednich zachowań, nadawanie im zasobów, które wzbogacą Ciebie by zmienić Twój niewygodny wzorzec życia społecznego. Wielokrotnie (setki tysięcy razy) potwierdzono, że mózg i umysł dużo chętniej przyjmuje to, co było w przeszłości i wierzy w te rzeczy niż w nowe. Każdą nową rzecz porównuje ze znanym doświadczeniem z przeszłości i ewentualnie akceptuje.
Stąd duża efektywność terapii opartej o zmiany dokonywane na linii czasu, którą posiada każdy człowiek. Jednak czasem lepiej przejść jeszcze głębiej, do korzeni i przekroczyć granicę własnej linii czasu posuwając się wstecz w czasie poza dzień swoich narodzin.
Wiele przeprowadzonych terapii potwierdza znacznie większą skuteczność, kiedy wzbogacanie o wiedzę i zasoby zachodzi jeszcze przed naszymi narodzinami niż już po nich. Oczywiście nie każdy wypadek wymaga tak dalekiej podróży w czasie. Dlatego w naszych zmianach skorzystamy z tej właściwości naszego umysłu i dotrzemy przynajmniej do pokolenia dziadków i nawet pradziadków.
Mając już zbudowaną Panoramę Rodzinną upewnij się jeszcze raz czy jest połączenie tej Panoramy z wzorcami, które będziesz zmieniał. Najczęściej tak jest i wtedy przystąp do eksploracji. Ustal, kto w tej Panoramie jest najsłabszym ogniwem, przez co Ty musisz zmienić swoje wzorce? Następnie odnajdź, jakich zasobów i/lub umiejętności zabrakło tej osobie, będącej najsłabszym ogniwem, że Ty chcesz zmienić swoje wzorce.
Dobrym pytaniem jest, co dana osoba Y powinna robić a nie robiła i przez to ja zmieniam te wzorce?
Pytanie następne to, jak myślisz, dlaczego Y nie robiła tego X? Najczęściej powodem są rodzice tej osoby. Tak samo jak Y dla Ciebie powinna być Mama lub Tata. Jeżeli jest to rodzeństwo lub inna osoba to znajdź ścieżkę prowadzącą do rodziców, bo taka jest.
Może też być przyczyna zewnętrzna. Wtedy znajdź osobę (być może fikcyjną), która pomimo tej zewnętrznej przyczyny nauczyła się odpowiednich X, tak że Ty masz właściwe umiejętności i Twoje wzorce już akceptujesz.
W ten sposób eksplorując dochodzisz do poziomu pradziadków, których wzbogacasz o brakujące zasoby i umiejętności i poruszając się w wehikule czasu obserwujesz jak z pokolenia na pokolenie przekazują brakujące zasoby i uczą się oraz uczą swoje dzieci o te X, które pozwolą Ci zmienić wzorce zachowań społecznych.
Możesz mieć nie jedno a kilka słabych ogniw i dla każdego postępujesz identycznie. Kiedy już wszystkie słabe ogniwa zostaną wzbogacone i nauczone nowych umiejętności tak abyś i Ty mógł mieć te zasoby i nauczyć się tych umiejętności, jeszcze raz wydobądź Twoją nową Panoramę Rodzinną i sprawdź zmiany. Jakie różnice zauważasz, jak zmieniły się Twoje wzorce i jak będą one wyglądały w innych sytuacjach w przeszłości i w przyszłości.
Dzień 4 - 26 listopada 2009
Panorama Rodzinna pozwala pracować z całymi rodzinami i uwzględnić różne elementy, które mogą być przyczyną problemów. Jednak tak może się stać tylko wtedy kiedy Panorama Rodzinna uwzględni wszystkie osoby i elementy.
Czasem zdarza się, że dla danego kontekstu nie wiemy nic o pewnych osobach. Zwłaszcza, kiedy jesteśmy jeszcze dziećmi. Może się okazać, że rodzina chcąc oszczędzić dzieciom trudnym przeżyć ukryła przed nim śmierć bliskich osób. Dziś, kiedy tworzysz taką Panoramę wiesz już o takich osobach, więc może się okazać, że powinny się one znaleźć w Panoramie. Mogą mieć wpływ na zachowania, które zmieniasz.
Jeżeli się okaże, że z jakiegoś powodu nie chcesz kogoś umieścić w Panoramie dobrze się zastanów. Zwykle tak bywa, że obecność tej osoby pozwoli rozwiązać trwale problem. Przykładem jest przypadek, kiedy jedne z klientów Lucasa Derksa nie umieścił w Panoramie swojego ojca, który był znanym poetą i jednocześnie alkoholikiem i przestępcą. Takiego ojca nie mógł zaakceptować i nie chciał go w Panoramie. Jednak rozwiązanie okazało się możliwe dopiero, gdy ojciec znalazł się w Panoramie.
Panorama Rodzinna jest swoistą mapą relacji rodzinnych. Jej zgodność z prototypem może podpowiedzieć terapeucie, którędy należy zmierzać do rozwiązania. Jest też podpowiedzią dla autora Panoramy, który po jej ufizycznieniu łatwiej zauważa pewne sytuacje.
Aby dokonać zmian zwykle tworzysz Panoramę dla dziecka. Najlepiej, kiedy Panorama jest tworzona dla pięciolatka, ponieważ wtedy najczęściej pojawiają się elementy mające wpływ na późniejsze lata. Oczywiście dla różnych osób ten wiek może być różny jednak z wielu badań wynika, że jest to najbardziej typowy okres.
Z reguły Panoramę tworzymy będąc znacznie starszymi więc należy zadbać o łatwe wchodzenie w czasoprzestrzeń i kontekst właściwy dla Panoramy. Umysł ma naturalną tendencję do mieszania doświadczeń w czasie i jeżeli Panorama byłaby utworzona tak jak umysł porusza się po czasoprzestrzeni otrzymalibyśmy nieużyteczną Panoramę.
Dlatego w trakcie tworzenia Panoramy warto ustalić kotwicę (słowo, obraz, kolor), który pozwoli wejść łatwo w dany moment życia i utrzymywać się w nim przez cały czas procesu.
Jeżeli uznasz za stosowne w Panoramie możesz też ustalić miejsce Twojej personifikacji. To nie musi być to samo miejsce niż Ty fizyczny w tej Panoramie.
Trzeciego dnia eksplorowaliśmy Panoramę poprzez odkrywanie zasobów i umiejętności dla naszych poprzednich pokoleń do pradziadków włącznie. Następnie pradziadkowie nauczywszy się odpowiednich umiejętności lub nabywszy niezbędne zasoby dorastali przekazując z pokolenia na pokolenie. W ten sposób zmiany, które zaszły w Panoramie są wspierane przez zmiany przekazywane z pokolenia na pokolenie.
Innym sposobem dokonania zmian jest współpraca z duchem pomocnikiem. Kiedy już wiesz, który wzorzec chcesz zmienić i zbudowałeś Twoją Panoramę Rodzinną unieś się w wyobraźni tak abyś mógł zobaczyć całą rodzinę i jej Panoramę. Przyjrzyj się co tam jest do zmieniania i unieś się jeszcze wyżej na co najmniej 200 metrów.
Zauważ, że rodzina i Panoram stała się bardzo mała i niewyraźna z tej wysokości. Przywołaj swojego ducha pomocnika. Najczęściej jest to Twoja najbardziej kreatywna część, która towarzyszy Ci w różnych sytuacjach. Tu jest przywoływana przez Ciebie, aby wesprzeć Twoje działania. I kiedy duch pomocnik pojawi się, podziękuj mu, że będzie teraz mógł pracować.
Powiedz, że prosisz, aby zszedł do Panoramy Rodzinnej i przekazał wszystkim osobom niezbędne zasoby oraz nauczył wszystkich potrzebne umiejętności. Poproś, aby zaczął od razu i jak tylko skończy wrócił do Ciebie i poinformował cię o tym. Możesz też zasugerować, aby tak wykonał pracę, żeby skończyć ją w określonym czasie.
Kiedy duch pomocnik będzie pracował Ty odpocznij sobie na chmurce, która przesłoni Ci to co robi duch. Kiedy duch już wróci podziękuj mu za wykonaną pracę i poproś by jeszcze poczekał nim ty wrócisz do rodziny na swoje wyznaczone miejsce. Jak już tam będziesz przyjrzyj się i zauważ, co się zmieniło? Może chcesz dokonać zmian w Panoramie. Przecież dokonały się niezbędne zmiany, które zmieniły Twoje wzorce zachowań.
Jeżeli zastanawiasz się, w jaki sposób duch pomocnik może tych zmian dokonywać to proszę zauważ, że Panorama jest zbiorem Twoich Personifikacji i duch pomocnik jest Twoją najbardziej kreatywną częścią. Tak naprawdę pracujesz na sobie i wszystkie zmiany dotyczą Ciebie. Stąd jest to tak proste i skuteczne.
W ten sposób masz już drugą metodę dokonania zmian w swojej Panoramie. Teraz pora na sprawdzenie ekologii Panoramy. Zacznij od sprawdzenia czy wszystkie części Ciebie zgadzają się na dokonane zmiany. Jeżeli tak to przejdź od razu do ustawienia konstelacji, jeżeli nie to zaproponuj tej części, która się nie zgadza, aby dokonała testu.
Test to nic innego jak ustawienie konstelacji i sprawdzenie czy zmiany odpowiadają tej części. Jeżeli nie zawsze można wrócić do starych ustawień. Sprzeciw części może wynikać z pozytywnych intencji, jakie są w starych wzorcach zachowań. Jeżeli ich zniesieni może zagrozić pozytywnym intencjom wtedy występuje sprzeciw takich części. Metodę postępowania ćwiczyliśmy w ciągu pierwszego i drugiego dnia.
Przejdźmy zatem do ustawienia konstelacji czyli pełnego sprawdzenia ekologii. Utwórz kartki reprezentujące poszczególne personifikacje z Twojej nowej Panoramy oraz kartkę dla siebie. Ułóż teraz Panoramę na podłodze, stojąc na kartce reprezentującej Ciebie. Kiedy już ułożysz Panoramę ciekawe jaką różnicę zauważysz pomiędzy tą Panoramą a stworzoną przed sprawdzeniem ekologii.
Po utworzeniu Panoramy możesz teraz dokonywać zmian w ustawieniach jej tak długo jak potrzebujesz. Aby sprawdzić wszystkie zmiany, śmiało wejdź w drugą pozycję dla każdej osoby w Panoramie. Za każdym razem możesz korygować ustawienia Panoramy. Sprawdzaj też jak wygląda Panorama z Twojej pozycji.
Kiedy już ustawisz Panoramę wyjdź na chwilę na zewnątrz do tu i teraz i popatrz na nią. Co jeszcze chciałbyś zmienić? Jeżeli jest już wszystko OK. to wejdź w swoją pozycję jak jesteś pięcioletnim dzieckiem i zastanów się, jakie emocje łączą Ciebie z poszczególnymi osobami Panoramy. Zapisz te emocje.
Następnie wyjdź do tu i teraz i zbierz wszystkie emocje razem i po kolei i sprawdź, jakie zmiany zauważasz, jak to czujesz. Wejdź ponownie w swoją pozycję do Panoramy, kiedy jesteś pięcioletnim dzieckiem i jeszcze raz przywołaj wszystkie emocje razem i po kolei. Za każdym razem możesz dokonać korekt w Panoramie.
Jak już wszystko jest na swoim miejscu zrób wycieczkę do kilku ulubionych miejsc dla dziecka. Może to być brzeg morza, sklep z zabawkami, lodziarnia, cyrk, Zoo itp. W każdym z tych miejsc masz trochę czasu i możesz pomyśleć o rodzinie i emocjach, jakie Was łączą. Po odwiedzeniu kilku miejsc wróć na swoje miejsce w Panoramie i sprawdź, jakie zmiany zauważasz?
Następnie wyjdź z Panoramy i popatrz na siebie, kiedy masz pięć lat. Zaobserwuj jak zdobyłeś nowe umiejętności i zasoby, dzięki którym zmienią się Twoje wzorce zachowań. Zauważ jak rośniesz z nowymi umiejętnościami i zasobami aż do tu i teraz. Kiedy już wrócisz do teraz, jakie zmiany zauważasz?
Mogą wystąpić jeszcze jakieś opory części lub pojawiają się ograniczające przekonania. Wtedy możesz zastosować jedną z metod wcześniej już poznanych. Na koniec warto jeszcze przywołać sytuację, kiedy stare wzorce zachowań występowały i spróbuj nie myśleć, jakie zmiany zaszły. Znajdź również sytuacje w przyszłości i zauważ, jakie zmiany zaszły.
Na koniec dnia Lucas Derks zademonstrował ciekawą metodę na zmianę negatywnych emocji związanych z daną sytuacją. Metoda została opracowana i zaproponowana przez Ala i Maryli Sargentów i nazywa się spójrz innym okiem na problem.
Wyobraź sobie, że boisz się latania samolotem. Określ poziom strachu z tym związany w skali 1-10. Następnie wyobraź sobie, że Twoja głowa jest jak samochód. Spójrz przez szyby samochodu na tę sytuację i odpowiedz sobie na pytanie, na którym siedzeniu siedzisz patrząc na to? Załóżmy, że na siedzeniu kierowcy.
Zatem proszę wyjdź z samochodu i obejdź go dookoła, dojdź do przednich drzwi pasażera i wejdź do środka, aby usiąść na jego miejscu. Spójrz teraz przez szybę z tego miejsca. Jaką zmianę zauważasz? Jeżeli Twój poziom strachu spadł to teraz obserwuj takie sytuacje właśnie z siedzenia pasażera zamiast kierowcy.
Oczywiście metafora samochodu jest jedynie pomocnym narzędziem, aby ułatwić pracę. Można również wprost zapytać, którym okiem widzisz sytuację i poprosić, abyś spojrzał drugim okiem. Jednak znacznie łatwiej pracować z metaforą samochodu.
Dzień 5 - 27 listopada 2009
To już przedostatni dzień warsztatów. Przez pierwsze cztery dni zrobiliśmy potężny materiał, dzięki któremu każdy uczestnik spokojnie przeprowadzi dowolną osobę przez Panoramę Rodzinną. W dalszym ciągu mamy dużo pytań do Lucasa Derska i wyjaśniamy różne aspekty jednak i sam twórca Panoramy, Lucas Derks eksperymentuje z elementami Panoramy aby była jeszcze prostszym i skuteczniejszym narzędziem.
Wczoraj ustawiając Panoramę Rodzinną używaliśmy techniki „wszyscy razem”. Jest to bardzo ciekawa technika, która działa silnie i skutecznie. Lucas Derks podał przykład jak zastosowana w szpitalu psychiatrycznym zmieniła postępowanie wielu pacjentów.
Według Lucasa Derksa po silnym zasocjowaniu się z sytuacją kryzysową przejście przez technikę „wszyscy razem” pokazuje nowe możliwości klientowi, który spotkał się już z wieloma terapeutami, którzy mieli podobne efekty i klient wciąż był w tym samym miejscu.
Technika „wszyscy razem” jest dobra, kiedy dokonano dużo zmian i powstała zupełnie nowa struktura emocjonalna. Ta technika porządkuje to złożone doświadczenie i nowopowstałą złożoną strukturę w jedno pole emocjonalne. W ten sposób powstaje jedna, spójna struktura, która staje się nowym fundamentem struktury do dalszego życia. Tak samo jak w rzeczywistym życiu Panorama pięciolatka stała się nowym fundamentem. W ten sposób nowy fundament wprowadza zmiany do obecnych zachowań.
Jedną z ważnych Panoram jest Panorama Grupy. Proste ćwiczenie zobrazuje oddziaływanie zmian w tej Panoramie. Wyobraź sobie grupę osób, które znasz i również innych ludzi. Jak widzisz ich Personifikacje? Cześć osób zwykle zobaczy obraz dysocjowany, nawet do tego stopnia, że będzie obserwować kulę ziemską z tą grupą osób a druga część osób zobaczy wiele osób w pobliżu siebie i każda osoba (lub znacząca większość) będzie miała łatwo odróżnialną Personifikację.
Można teraz łatwiej zrozumieć, dlaczego na przykład w zatłoczonym Nowym Jorku lub Hong Kongu ludzie mogą czuć się samotni a miłośnicy pustelnie będą czuli wielki tłok w swoich odludziach. Możesz teraz zrobić dalsze kroki ćwiczenia i zaobserwuj jak zmienią się Twoje odczucia, kiedy wszystkie Personifikacje z Panoramy Grupy odsuniesz od siebie na odległość co najmniej 5 kroków. I jak zmieni się Twoje odczuwanie, kiedy wszystkie osoby z Panoramy przysuniesz na 2-3 kroki do siebie. Jakie zmiany zauważasz?
Teraz niech wrócą wszyscy do wyjściowych pozycji i powiększ wszystkich o 10 - 15 centymetrów. Obserwuj Twoje odczucia. I teraz zmniejsz wszystkich względem normalnych rozmiarów od 10 - 15 centymetrów. Jakie zmiany zauważasz? Pewnie już zacząłeś zauważać, że w przypadku grupy Personifikacje oddziałują tak samo jak w przypadku pojedynczych osób i możesz w ten sposób stosować te same techniki do Panoramy Grup.
Tu, w przypadku grup można jeszcze sprawdzić przynależność do grupy. Demonstrując jakieś zachowanie należysz do takiej właśnie grupy osób. Mogą być to na przykład palący papierosy. Inną grupą będzie grupa niepalących papierosy. Jeżeli uda ci się teraz wymieszać obie grupy (na przykład mentalnym mikserem) to łatwo będziesz mógł należeć do każdej z grup.
Czasami jednak trzeba trochę popracować nad sobą i swoim zachowaniem, aby łatwiej dopasować się do grupy lub zmienić swoje zachowania dla rozwoju na przykład swojej kariery. Prześledźmy dwie metody, które sprawdzają się w takich przypadkach.
Pierwsza z nich została zaadoptowana z metody Clean Space opracowanej przez Jamesa Lawley i Penny Tomkins. W tej metodzie następuje Personifikacja abstrakcyjnego pojęcia, co ułatwia bardzo rozwiązanie danego problemu. Na przykład problemem może być obgryzanie paznokci. Jeżeli teraz nadamy pewnej naszej części odpowiadającej za obgryzanie paznokci Personifikację, to możemy z tą częścią porozmawiać, nauczyć ją odpowiednich umiejętności, dać jej zasoby, zmienić przekonania, tak jak to robiliśmy wcześniej.
Zatem stań i wyobraź sobie, że widzisz siebie w trudnej sytuacji lub jest pewne zachowanie, które należy zmienić, ponieważ jest dla Ciebie nie komfortowe. Wczuj się w taką sytuację czy zachowanie i zobacz Personifikację tej sytuacji czy zachowania. Poczuj Kinestetyczne Ja. Rozejrzyj się teraz i zobacz gdzie jest ta część podłogi lub przestrzeni, która wie więcej o tej sytuacji czy zachowaniu. Jeżeli już znalazłeś tę cześć podłogi lub przestrzeni idź tam i zatrzymaj się dokładnie w tym miejscu. Zobacz Personifikację, poczuj Kinestetyczne Ja i określ, co takiego więcej się od tego miejsca dowiedziałeś.
Rozejrzyj się ponownie dookoła i poszukaj kolejnego miejsca, które wie więcej o tym przypadku. I powtórz ten krok. Możesz również poszukać miejsca, które wie lepiej jak coś zrobić lub jak osiągnąć
pewne rzeczy. I tak długo poruszasz się po różnych miejscach aż będziesz wiedział jak rozwiązać problem.
Wróć wtedy do wyjściowego miejsca i popatrz, jaką wędrówkę przebyłeś, aby poznać różne rzeczy, nauczyć się pewnych zachowań i wydobyć swoje niezbędne zasoby. Przywołaj teraz taką sytuację, która generowała problem lub zachowanie. Przywołaj taką sytuację z przeszłości i z przyszłości. Jaką zmianę zauważasz? Czego się nauczyłeś?
Inną niezwykle silną metodą jest zmiana swojej tożsamości lub inaczej projektowanie siebie. Jeżeli chcesz zmienić swoje przekonania, a wiesz, że przekonania to tożsamość, jeżeli chcesz zaprojektować sobie nową ścieżkę kariery lub drogę życia możesz użyć tej metody. W ten sposób dokonasz Personifikacji swoich części i ustawisz całą konstelację rozwiązując przy tym wszystkie problemy, ucząc się nowych zachowań i wzorców, wydobywając zasoby.
Stań w miejscu, w którym masz Twoją Personifikację Tu i Teraz. I jak już tam stoisz, znajdź swoje Kinestetyczne Ja i swoją Personifikację. Zadaj sobie po kolei pytania, jakie ważne części Ciebie są tu istotne, aby dokonać zmian, przeprojektować swoje wzorce i zachowania. Mogą to być części dotyczące Twojego prywatnego życia, mogą to być części związane z Twoją karierą zawodową lub części dotyczące Twoich wzorców.
Kiedy już ustawisz całą konstelację wyjdź z pozycji Tu i Teraz na Metapozycję i popatrz na Panoramę. Może chcesz dokonać w niej zmian? Będziesz mógł tych zmian dokonać w dowolnym momencie. Znajdź teraz, będąc w Metapozycji najważniejszy element dla całej Panoramy. Wejdź w niego zobacz Twoją Personifikację i poczuj Twoje Kinestetyczne Ja.
Mogą się pojawić różne obiekcje (które rozwiążesz metodami poznanymi wcześniej). Jeżeli już wszystko będzie w porządku w najważniejszej Personifikacji to sprawdź pozostałe. Najlepiej jak z Metapozycji będziesz wybierał tę najważniejszą w danym momencie i tam przeprowadź analizę Personifikacji i Kinestetycznego Ja.
Kiedy już uporządkujesz całą Panoramę i nie chcesz już wprowadzić dalszych zmian wejdź w pozycję Tu i Teraz i jaką zmianę zauważasz? Sprawdź jak dobrze być jednocześnie (tu sobie wymień wszystkie pozycje) w tych wszystkich pozycjach.
Na koniec dnia ćwiczyliśmy technikę zmiany tożsamości przez zmianę przynależności do grupy. Technika bardzo dobra do zmian związanych na przykład z paleniem tytoniu, objadaniem się czy też obgryzaniem paznokci. Tu też pracujesz na Personifikacjach, dzięki czemu cały proces jest znacznie łatwiejszy.
Na początku określasz, jakiego przekonania chcesz się pozbyć i w jakim kontekście. Następnie określasz, jakie przekonanie chcesz w to miejsce. Teraz pora, aby utworzyć Panoramę każdego z przekonań i określić przynależność do grupy. W następnym kroku łączysz nowe przekonanie z poziomem duchowym najlepszego doświadczenia i szukasz, jakie elementy wyróżniają to doświadczenie, że jest ono dla Ciebie najlepsze. Będzie to kotwica najlepszego stanu
Następnie Personifikację starego przekonania przesuń trochę w bok, najlepiej w swoją lewą stronę (lub tę mniej ważną dla Ciebie), obraz przyciemnij i zmniejsz. Odkryj, co stracisz zmieniając to przekonanie. I odetnij ten obraz od siebie. Zastąp te elementy kotwicą najlepszego stanu.
Teraz obraz nowego przekonania przesuń na środek (jeżeli jeszcze go tam nie było), powiększ i rozjaśnij. Mogą się pojawić opory, który możesz usunąć technikami już poznanymi wcześniej. Napełnij ten obraz kotwicą najlepszego stanu. Potwierdź sobie kilkakrotnie mówiąc, „chcę mieć to przekonania - wymień je tak jak nazwałeś na początku” i odkryj, czego tam zabraknie jak już je będziesz miał. Zrób sobie listę i uzupełnij ten obraz w odpowiedni sposób.
Na koniec sprawdź Twoje nowe przekonanie w starych sytuacjach i kilku nowych i jaką zauważasz różnicę?
Dzień zakończyło otwarte spotkanie Dra Lucasa Derksa, w czasie którego przez półtorej godziny przedstawił i objaśnił założenia i różne aspekty Panoramy Społecznej.
Dzień 6 - 28 listopada 2009
To już ostatni dzień warsztatów. Dziś powtórzymy cały materiał, bo teraz jak wykonujemy każde ćwiczenie korzystamy z całego zestawu technik poznanych przez cały warsztat. To już praktycznie normalne sesje w pracy w klientem. Dzień zaczynamy od kontynuacji ćwiczenia zmiany tożsamości.
Następny temat to zastosowanie Panoramy Społecznej w pracy trenera. Trener tak jak każdy z nas może wizualizować Personifikacje osób, które będą uczestniczyły w jego szkoleniu. Mogą to również być osoby, których tam nie będzie, jednak w Panoramie będą. Są to na przykład sponsorzy, koordynatorzy, organizatorzy, szefowie. Ich może nie być na sali szkoleniowej jednak w Panoramie będą.
Jeżeli przypomnisz sobie jakąś sytuację, która ma się dopiero wydarzyć, to równie łatwo umieścisz tam różne Personifikacje. Jeżeli wiesz, że w tym wydarzeniu będą uczestniczyć osoby zupełnie obce to ich personifikacje też się tam znajdą. To jest Twoje wyobrażenie o tym, co będzie. Twoja kreatywna cześć pozwala Ci bardzo łatwo kreować taki obraz.
Wyobraź sobie teraz pozycję trenera, który następnego dnia ma poprowadzić szkolenie i widzi swoją Panoramę. I może czuć się różnie. Jeżeli chcesz teraz zmienić swoją Panoramę to na jaką, żeby czuć się jeszcze lepiej? Jest co najmniej jedna taka Panorama. Przypomnij sobie takie szkolenie, lub taki moment, kiedy czułeś się świetnie w roli trenera. Jaka jest wtedy Twoja Panorama trenera?
To jest Panorama wzorcowa, która posłuży Ci do zmiany Panoramy Twojego szkolenia, które masz poprowadzić następnego dnia. Może się też okazać, że nie ma czasu, aby tę Panoramę zmienić, co wtedy? Cóż, wyjdź przed grupę i nim zaczniesz szkolenie wyślij każdemu uczestnikowi energię miłości. Sam sprawdź czy jak wspaniale działa.
Ważnym elementem Panoramy Trenera jest również jego własna Personifikacja. Kiedy trener ma za dużą Personifikację może się okazać zbyt silnym autorytetem dla słuchacza, który niemalże automatycznie wejdzie w drugą pozycję percepcyjną. Może on przyjąć wtedy postawę obronną i samemu stworzyć sobie Personifikację odpowiednio dużą i efekt szkolenia będzie szybko ulotny.
Zdarzają się też trenerzy guru. Ich osobowość jest bardzo silna. Dodatkowo ich Personifikacja jest tak olbrzymia, że nawet nie masz szansy wejść w drugą pozycję. Jesteś stale w pierwszej pozycji i nie masz szansy wejść w swoją pozycję obronną. Również identyfikacja z takim trenerem jest praktycznie niemożliwa. Najczęściej chcesz powracać na takie szkolenie z nadzieją, że coś zmieni.
Na koniec kończy się również symulacja biznesowa, która trwała przez cały czas warsztatów. Pierwszego dnia zostaliśmy podzieleni na dwa zespoły. W każdym zespole był Dyrektor Generalny, jego Zastępca, Sekretarka i kilku Kierowników do różnych zadań, m.in. do kontroli czasu, twórczości, wiedzy, jakości, konfliktów. Każda osoba miała wejść w odgrywaną rolę i wykonywać kolejne zadania.
Pierwsze zadanie to poznanie się i ustalenie, czym i w jaki sposób firma się zajmuje. Drugie zadanie to stworzenie metafory drugiego zespołu. Powoli pojawia się zgranie w zespole i odczucie rywalizacji. Jednak czy na pewno? W końcu dochodzimy do ustawienia konstelacji zespołu. I tu ujawniają się przynależność do zespołu, jego postrzeganie i własne role i odczucia.
Jest też ważny moment próby, czyli negocjacje pomiędzy zespołami w celu przejęcia jednego członka zespołu. Tak naprawdę jest to wielka próba, ponieważ zespół wybiera negocjatora, ustala, kogo chce przejąć i kogo chce oddać w zamian. To są trudne decyzje.
Po drodze jeszcze kilka prób dla zespołów. Sam koniec to trudne chwile. Każdy zespół ma przygotować w jaki sposób widzi drugi zespół, jakie submodalności są dominujące w tym obrazie. W między czasie okazuje się, że, konkurencyjny zespół robi to inaczej, szybciej i lepiej. Napięcie rośnie.
I dostajemy na koniec zadanie - połączyć się. Wspólnie przygotowujemy dla naszej Panie Dyrektor Generalnej przemowę, która ma jeszcze bardziej zachęcić do połączenia obu zespołów. A na koniec szampan leje się po sufit a my realizujemy ostatnie zadanie - grę statutową.

I to już koniec. Jeszcze tylko zdjęcia, zaświadczenia i Dr Lucas Derks przyjedzie ponownie do Polski w maju 2010 roku, aby ponownie na zaproszenie Ewy Foley i INSPIRATION SEMINARS INTERNATIONAL poprowadzić warsztat dla Konsultantów Panoramy Społecznej, który już dziś gorąco polecam.

Piotrek Podgórski
Zainteresowanych Panoramą Społeczną zapraszam do lektury świetnej książki napisanej przez Lucasa Derksa: TECHNIKI NLP W TWORZENIU DOBRYCH ZWIĄZKÓW Z LUDŹMI.